Tarım Emtialarında Dönemsellik ve Fıstık İhracatındaki Son Durum
Türkiye’nin stratejik tarım ürünlerinden biri olan Antep fıstığı, küresel pazarda ve iç piyasada hem gıda sanayisinin hem de ihracat gelirlerinin önemli bir çarkını oluşturuyor. Güneydoğu Anadolu İhracatçı Birlikleri (GAİB) verilerine göre, Türkiye geçen yıl 94 ülkeye gerçekleştirdiği fıstık ihracatı ile 178 milyon 203 bin dolarlık önemli bir gelir elde etmişti.
Ancak 2024 yılının ilk 9 aylık periyoduna baktığımızda, rekolte döngüsü ve hava şartlarının etkisiyle ihracat rakamlarında bir geri çekilme görüyoruz. Geçen yılın aynı döneminde 151 milyon 827 bin dolar olan fıstık ihracatı, bu yılın ocak-eylül döneminde 80 milyon 906 bin dolar seviyesinde gerçekleşti.
İhracatta Öne Çıkan Pazarlar ve Rekolte Döngüsü
Yılın ilk 9 ayında en fazla fıstık ihracatı yapılan ülkeler sıralamasında Avrupa ve Orta Asya pazarları başı çekiyor:
- İtalya: 19 milyon 248 bin dolar
- Almanya: 13 milyon 668 bin dolar
- Kazakistan: 7 milyon 724 bin dolar
Türkiye Fıstık Üreticileri Merkez Birliği Başkanı Faruk Akbaş, fıstığın yemekten tatlıya, çerezden çikolata sanayisine kadar geniş bir kullanım alanına sahip stratejik bir ürün olduğunu vurguluyor. Tarımsal üretimde fıstığın doğası gereği "var yılı" ve "yok yılı" şeklinde iki yıllık bir periyot izlediğini belirten Akbaş, iklimsel olumsuzlukların da rekolte üzerinde baskı yarattığına dikkat çekiyor.
Yılın Son Çeyreğinde İhracat İvme Kazanabilir mi?
Yeni sezon ürünlerinin hasat edilerek piyasaya girmeye başlaması, ihracat tarafında yeniden bir hareketlilik beklentisi doğurdu. Piyasaya arz edilen yeni mahsulle birlikte, özellikle yılın son çeyreğinde ihracat rakamlarının yukarı yönlü ivme kazanması öngörülüyor. Bu durum, gıda ihracatı yapan şirketlerin son çeyrek bilanço beklentileri açısından da kritik bir gösterge niteliğinde.
Yatırımcı Perspektifi: Tarım ve Gıda Sektörü Fonlarına Etkisi
Finansal piyasalar açısından değerlendirdiğimizde, tarımsal emtialardaki rekolte ve ihracat dalgalanmaları doğrudan ilgili şirketlerin ciro ve kârlılık marjlarına yansımaktadır. Fonkarsilastirma.com olarak yatırımcılara tavsiyemiz, tarım ve gıda sektöründeki bu tür döngüsel hareketleri yakından takip etmeleridir.
Gıda ve tarım odaklı borsa şirketlerine doğrudan yatırım yapmanın yanı sıra, portföylerini çeşitlendirmek isteyen tasarruf sahipleri için Tarım ve Gıda Sektörü Hisse Senedi Fonları veya emtia temalı yatırım fonları makul bir alternatif sunmaktadır. Sezonluk rekolte düşüşlerinin ardından gelen yeni harman dönemleri ve son çeyrek ihracat artışları, sektör fonlarında kademeli alım fırsatları yaratabilir.
Unutulmamalıdır ki, küresel gıda arzı ve stratejik emtialar, enflasyona karşı koruma sağlayan en önemli reel varlık sınıfları arasında yer almaya devam etmektedir.