Küresel teknoloji devlerinin yapay zeka hamleleri, regülasyon kurumlarının yakın takibinde kalmaya devam ediyor. Türkiye’de Rekabet Kurumu, Alphabet Inc. çatısı altındaki Google şirketler grubuna (Google Ireland Limited, Google LLC, Google International LLC ve Google Reklamcılık) yönelik kritik bir adım attı. Kurum, Google’ın arama motorunda kullanıma sunduğu "Yapay Zeka Ön İzlemeleri" ve "Yapay Zeka Modu" özelliklerinin rekabet kanununu ihlal edip etmediğini incelemek üzere resmen soruşturma başlattı.
Soruşturmanın Odağında Ne Var?
Ön araştırma safhasında tespit edilen bulgular, yapay zekanın kullanıcıların bilgiye erişim alışkanlıklarını dönüştürürken haber yayıncıları ve dijital içerik üreticilerinin trafiğini olumsuz etkilediğini gösteriyor. Rekabet Kurumu'nun odaklandığı temel noktalar şunlar:
- Haksız Sözleşme Koşulları: Google ile haber yayıncıları arasındaki içerik kullanım sözleşmelerinin sömürücü şartlar içerip içermediği.
- Dışlayıcı Etki: Yapay zeka arama özelliklerinin diğer içerik üreticileri ve rakip yapay zeka asistanları nezdinde haksız rekabet yaratıp yaratmadığı.
- Ayrımcılık Şüphesi: İçeriklerin yapay zeka yanıtlarında kaynak gösterilmesi veya lisanslanması süreçlerinde farklı yayıncılara farklı muamele yapılıp yapılmadığı.
Rekabet Kurumu'ndan Kritik Geçici Tedbir Kararı
Soruşturma açılmasıyla yetinmeyen Rekabet Kurumu, haber yayıncıları üzerindeki ayrımcı ve sömürücü etki riskinin "kuvvetli şüphe" seviyesinde olduğuna karar vererek geçici tedbir uygulanmasını kararlaştırdı.
Alınan tedbir kapsamında Google'ın;
- Yayıncılar arasında ayrımcılık yaratmayacak bir yapı kurması,
- Kullanılan içeriğin adil ekonomik değerini yansıtacak koşullar sunması,
- Yayıncıların içeriklerinin yapay zekada kullanılmasına dair tercihlerini, standart arama motoru indekslenmesi ve görünürlüğünden bağımsız olarak yönetebilmelerine imkan sağlaması gerekiyor.
Yatırımcılar ve Teknoloji Fonları İçin Ne Anlama Geliyor?
Finansal piyasalar perspektifinden bakıldığında, Big Tech (Büyük Teknoloji) şirketlerine yönelik antitröst ve rekabet soruşturmaları yeni bir olgu değil; ancak yapay zeka tabanlı telif ve trafik tartışmaları şirket değerlemelerinde yeni bir risk kalemi oluşturuyor.
Alphabet (GOOGL) ve Küresel Teknoloji Fonları: Rekabet otoritelerinin dünya genelinde (ABD, AB ve Türkiye) yapay zeka modellerine yönelik incelemeleri artırması, teknoloji devlerinin lisanslama maliyetlerini artırabilir. Uluslararası hisse senedi fonlarında veya teknoloji ağırlıklı TEFAS fonlarında pozisyon alan yatırımcıların, bu tür regülasyon adımlarının şirket marjları üzerindeki olası etkilerini yakından izlemesi yararlı olacaktır.
Medya ve Dijital Yayıncılık Sektörü: Yapay zeka üreticilerinin yayıncılara adil lisans bedelleri ödemek zorunda kalması, dijital yayıncılık sektörünün gelir modellerini pozitif etkileyebilir. Bu durum, medya ve iletişim sektöründeki şirketlerin değerlemesine uzun vadede olumlu katkı sağlama potansiyeli taşımaktadır.